پاسارگاد کجاست؟

در وصف جاذبه‌های شیراز هر چه بگوییم کم گفتیم؛ مناظر استثنایی و جاذبه‌های استثنایی تاریخی، شهر شیراز و استان فارس را به یکی از بهترین مناطق کشور از این حیث تبدیل کرده است. نباید فراموش کرد که اولین امپراتوری‌ها و حکومت‌های ایران در اطراف همین شهر شکل گرفته‌اند و نقش عمده‌ هخامنشیان در گسترش این مناطق غیرقابل چشم‌پوشی‌ست. هخامنشیان مناطق میانی استان فارس را به عنوان پایتخت زمستانی خود برگزیدند و دست به ساخت بناها و رسوماتی زدند که با اینکه بسیاری از آن‌ها در حملات مختلف بیگانگان به ایران نابود شدند، اما هنوز ایرانیان را به دور خود جمع می‌کنند. پاسارگاد یکی از آن بناهاست که به نوعی یکی از خاص‌ترین آرامگاه‌های ایران محسوب می‌شود؛ آرامگاه کوروش کبیر!

«منم کوروش! شاه شاهان، شاه بزرگ، شاه راستین، شاهی که به خواست اهورامزدا شاه شد؛ شاه ایران، شاه بابل، شاه سومر، شاه چهار مرز گیتی.

من سرزمین های بزرگ را از زیر ستم شاه‌های بد سیرت به‌درآوردم و به مردمان آنان زندگی دادم. هرگز نگذاشتم سربازی خرابی و ویرانی کند، هرگز به معابد و جاهای پاک سرزمین‌ها وارد نشدم و اعلام کردم که هر کسی آزاد است، هر چه که به نیکی و زندگی زیبا باشد، انجام دهد.

تا روزی که زنده هستم و مزدا پادشاهی را بر من داده است، کیش و آیین و باورهای مردمانی را که من پادشاه آنان هستم، گرامی می‌دارم و نمی‌گذارم که فرمانروایان و زیر دستان من کیش و آئین و دین و روش مردمان دیگر را پست بدارند و یا آنان را بیازارند.

من که امروز شاه شما هستم، تا روزی که زنده‌ام و مزدا شاهی را بر من ارزانی کرد، هرگز شاهی خود را به هیچ مردمی تحمیل نخواهم کرد و هر ملتی آزاد است که شاهی مرا بپذیرد یا نپذیرد تا پگاهی که من پادشاه ایران و بابل و چهار گوشه‌ی گیتی هستم، نخواهم گذاشت که کسی به دیگری ستم کند و اگر کسی ناتوان بود و بر او ستمی رفت، من از او پشتیبانی خواهم کرد. حق او را می‌گیرم و ستمگر را به سزای خود می‌رسانم. تا روزی که من هستم نمی گذارم کسی دارایی و مال دیگران را به زور و هر روش نادرست دیگری از او بگیرد. تا روزی که من باشم نخواهم گذاشت کسی را به بیگاری گیرند و مزد او را به درستی ندهند».

این سخنان را مردی به زبان آورده است که امروزه جهانیان او را می‌ستایند. پاسارگاد محل دفن این شاه وطن‌پرست پارسی است. شاهی که ایران زمین همواره به داشتنش می‌بالد. از این رو، در ادامه به معرفی آرامگاه ابدی این مرد بزرگ خواهیم پرداخت.

پاسارگاد

معرفی

مجموعه‌ی باستانی پاسارگاد که یادگاری از دوران پرشکوه هخامنشی است، در شهرستانی به همین نام در استان فارس قرار دارد. از جمله سازه‌های تاریخی این مکان باید به مسجد پاسارگاد، باغ پادشاهی پاسارگاد، کاخ دروازه، کاخ بار عام، کاخ اختصاصی، دو کوشک، آرامگاه کمبوجیه، کاروانسرای مظفری و آب‌نماهای باغ شاهی اشاره کرد. اما بدون شک برجسته‌ترین جاذبه‌ی آن آرامگاه کوروش بزرگ است که پیش‌تر به «مشهد مادر سلیمان» شهرت داشت. مجموعه‌ی پاسارگاد به عنوان پنجمین اثر ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو، در تاریخ تیرماه ۱۳۸۳ (با صد در صد آرا)، به ثبت رسید.

بیشتر بخوانید:

بر اساس روایتی از هرودت، کوروش پس از فتوحات فراوان در تاریخ ۵۲۶ پیش از میلاد، به قبایل سکاها در آسیای مرکزی حمله کرد که متاسفانه در جنگ با ماساگت‌ها (یکی از اقوام ایرانی‌تبار و یک تیره‌ی سکایی نیمه‌صحراگرد در آسیای میانه) کشته و در پاسارگاد به خاک سپرده شد. پاسارگاد در دشتی به ارتفاع ۱,۹۰۰ متری از سطح محصور در میان کوهستان قرار دارد.

پاسارگاد

موقعیت جغرافیایی پاسارگاد

دشت پاسارگاد که قدمت آن به دوران پارینه سنگی باز می‌گردد، در ۱۳۰ کیلومتری شمال شهر شیراز واقع شده است. به احتمال زیاد خود کوروش بزرگ دستور ساخت این مجموعه‌ی باشکوه را داده باشد. شواهدی از جمله کتیبه‌ای سه زبانه (عیلامی، پارسی باستان و اکدی) و معماری کم و بیش مشابه تخت جمشید این احتمال را تقویت می‌کنند. شهر باستانی پاسارگاد، نخستین پایتخت شاهنشاهی هخامنشی بوده است. محوطه‌ی اصلی که حدود ۱۶۰ هکتار وسعت دارد و توسط منطقه‌ی طبیعی بزرگی احاطه شده است. آرامگاه کوروش بزرگ در جنوب، تل تخت (تخت سلیمان) و استحکامات در روی تپه‌ی شمال محوطه، مجموعه‌ی سلطنتی (دروازه آر، تالار عمومی یا کاخ s، کاخ p و باغ سلطنتی یا چهار باغ) در مرکز محوطه‌ی اصلی و زندان سلیمان در شمال مجموعه‌ی سلطنتی قرار دارند.

بیشتر بخوانید:

مسیر دسترسی

مسلم است که در محتمل‌ترین حالت برای دسترسی به پاسارگاد ابتدا باید به شهر شیراز سفر کنید. پس از آن می‌توانید با ورود به جاده‌ی شیراز-اصفهان از سعادت شهر گذشته و پس از ۲۰ کیلومتر از طریق جاده‌ی فرعی به سمت روستای «مادر سلیمان» حرکت کنید. از اینجا پس از طی حدود ۴ کیلومتر به پاسارگاد خواهید رسید. این مسیر حدود ۱۳۰ کیلومتر به طول خواهد انجامید. بهتر است برای رفتن به مقبره‌ی کوروش از اتومبیل شخصی بهره بگیرید. علاوه بر این تور‌های گردشگری بسیاری هستند که هر هفته این مسیر را طی می‌کنند.

اقلیم پاسارگاد

پاسارگاد

منطقه‌ی پاسارگاد اقلیمی نیمه خشک دارد. میانگین دمای آن ۱۲٫۵ درجه‌ی سانتی‌گراد و حداکثر و حداقل دمای مطلق آن ۴۲ و ۲۲ درجه بوده است. آب و هوای نیمه خشک، بارندگی متوسطی را به همراه دارد. در واقع می‌توان گفت که تابستان‌های این منطقه معتدل و زمستان‌های آن نسبتا سرد هستند.

ویژگی‌های معماری پاسارگاد

پاسارگاد

در ساخت عمده بناهای پاسارگاد مصالحی همچون سنگ، آجر، خشت خام و چوب به کار رفته است. البته از چوب بیشتر برای پوشاندن سقف استفاده شده است. رنگ آجرهای به کار رفته در این مجموعه قرمز و به طول ۴۵ سانتی‌متر، عرض ۲۲ و قطر ۵٫۵ سانتی‌متر هستند. سنگ آهکی سفید رنگ، سنگ کبود سخت و سیاه مرمرین شکننده نیز از جمله مصالح تشکیل‌دهنده‌ی آن هستند.

 

در تاریخ ۷ آبان ۱۳۹۶ با موضوع: اماکن تاریخی، موزه ها و بناها, ایرانگردی, فارس